
Thành phố Nam Định là một thành phố của Việt Nam, là tỉnh lỵ của tỉnh Nam Định. Thành phố Nam Định hiện là một đô thị loại II đồng thời được xác định là một trung tâm giáo dục - y tế của vùng duyên hải Bắc Bộ
Đây là thành phố lâu đời có lịch sử gần 100 năm (công nhận thành phố dưới thời Pháp thuộc ngày 17-10-1921), còn sớm hơn cả Vinh, Mỹ Tho,Quy Nhơn, Cần Thơ, hay thậm chí là Huế (1929), với dân số đông tập trung trên diện tích chật hẹp nên có mật độ dân số đông đúc thứ 3 ở phía Bắc sau Hà Nội, Hải Phòng (hơn 5000 người/km2). Dưới thời Nguyễn, Nam Định là một trong ba thành phố lớn nhất cả nước cùng Hà Nội và kinh đô Huế. Thời đó Nam Định còn có trường thi hương, thi hội, có cả Văn Miếu giống Hà Nội. Khi chưa xuất hiện cảng Hải Phòng thì Nam Định nằm bên sông Hồng, sông Vị là cảng sông quan trọng bậc nhất phía Bắc, có thời kỳ phát triển hưng thịnh " trên bến dưới thuyền" nhộn nhịp. Cùng với thủ đô Hà Nội, Huế, Thành phố là một trong ba nơi trên cả nước đặt cột cờ Việt Nam, thể hiện niềm tự hào và kiêu hãnh của Tổ quốc. Tuyến đường sắt Thống Nhất cũng đi vòng thêm 30km để ghé qua thành phố này, thay vì đi thẳng theo quốc lộ 1 đoạn Phủ Lý- Ninh Bình. Từng có liên hiệp nhà máy dệt lớn nhất Đông Dương nên Nam Định còn được gọi là " Thành phố Dệt". Sau nhiều thời kỳ phát triển thăng trầm, có thời điểm gần như chững lại, dự kiến TP Nam Định sẽ trở thành đô thị loại I trực thuộc tỉnh trong khoảng 2010-2015 theo lộ trình của chính phủ, trở thành hạt nhân phát triển của tiểu vùng phía Nam sông Hồng này, phù hợp với vai trò lịch sử từng là thủ phủ của tỉnh Hà Nam Ninh cũ . Ngay từ thời Nhà Trần đã xây dựng Nam Định như kinh đô thứ hai của Đại Việt (phủ Thiên Trường) dọc bờ trái Sông Hồng. Năm 1262, Trần Thánh Tông đổi hương Tức Mạc (quê gốc của nhà Trần) thành phủ Thiên Trường, sau đó phủ được nâng thành lộ. Năm Quang Thuận thứ 7 (1466), nhà Lê gọi là thừa tuyên Thiên Trường. Năm 1469 dưới thời vua Lê Thánh Tông, lần đầu tiên có bản đồ Đại Việt, Thiên Trường được đổi làm thừa tuyên Sơn Nam. Năm 1741, Thiên Trường là một phủ lộ thuộc Sơn Nam Hạ, bao gồm 4 huyện Nam Chân(Nam Trực), Giao Thủy, Mỹ Lộc, Thượng Nguyên. Năm 1831, là một phủ thuộc tỉnh Nam Định. Ngày nay là các huyện Giao Thuỷ, Xuân Trường, Nam Trực, Trực Ninh, Mỹ Lộc đều thuộc tỉnh Nam Định.
Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Chủ tịch chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa quy định trong Sắc lệnh số 77 ngày 21-12-1945 Nam Định là thành phố đặt dưới quyền cấp kỳ (Bắc Bộ).
Ngày 3-9-1957 sáp nhập thành phố Nam Định vào tỉnh Nam Định, là tỉnh lỵ tỉnh Nam Định. Thời kỳ 1965-1975 là tỉnh lỵ tỉnh Nam Hà; 1975-1991, là tỉnh lỵ tỉnh Hà Nam Ninh; 1991-1996, trở lại là tỉnh lỵ tỉnh Nam Hà. Từ 6-11-1996, là tỉnh lỵ tỉnh Nam Định.